İlk umre, insanın hayatında az sayıda benzeri olan bir eşiktir. Heyecan vardır, hazırlık telaşı vardır ve hemen herkesin içinde aynı sessiz endişe dolaşır: “Ya bir şeyi yanlış yaparsam?”

Bu endişeyi dağıtmanın en iyi yolu, ne olacağını önceden bilmektir. Uçağa binmeden önce hangi adımların sizi beklediğini, Mikat’ta ne yapacağınızı, ilk tavafta nereden başlayacağınızı zihninizde canlandırdığınızda, kutsal topraklara ayak bastığınızda kafanız değil kalbiniz meşgul olur.

Bu rehber tam olarak bunun için yazıldı. Baştan sona, sırayla ve tereddüt bırakmadan.

Umre Nedir?

Umre, ihrama girerek Kâbe’yi tavaf etmek, Safa ile Merve arasında sa’y yapmak ve saçları kesip ihramdan çıkmakla tamamlanan bir ibadettir. Hac gibi belirli bir zamana bağlı değildir; hac mevsimindeki birkaç gün dışında yılın tamamında yapılabilir. Hangi dönemin size uygun olduğunu umreye ne zaman gidilir rehberimizde ayrıntılı ele almıştık.

Umrenin hükmü konusunda mezhepler arasında farklılık vardır. Hanefi mezhebinde umre sünnet-i müekkede olarak kabul edilirken, Şafii mezhebinde gücü yetenler için farz kabul edilmiştir.

Umrenin Adımları

Umre dört ana adımdan oluşur. Mezheplere göre bu adımların farz, vacip veya sünnet olma durumu değişir; ancak fiilî sıralama aynıdır.

1. İhram

İhram, ibadete niyet ederek belirli yasakları üstlenme halidir. Yaygın yanılgının aksine ihram sadece bir kıyafet değildir; kıyafet o halin görünen tarafıdır.

Erkekler için ihram, dikişsiz iki parça beyaz örtüden oluşur. Belden aşağıya sarılan parçaya izar, omuza atılan parçaya rida denir. Baş açık kalır, ayaklar üst kısmı açık terlik veya sandaletle örtülür.

Kadınlar için özel bir ihram kıyafeti yoktur. Normal, tesettüre uygun günlük kıyafetleriyle ihrama girerler. Kadınların yüzünü örtmemesi, ellerini ise açık bırakabilmesi esastır.

İhramlıyken yasak olanlar: tırnak ve saç kesmek, koku sürünmek, kokulu sabun ve şampuan kullanmak, dikişli elbise giymek (erkekler için), avlanmak, eş ile ilişki, tartışmak ve kavga etmek.

İhrama Mikat denilen sınır noktalarında girilir. Türkiye’den gidenler için:

• Medine’den başlayan programlarda Mikat, Medine yakınlarındaki Zülhuleyfe’dir. Bugün Bir Ali olarak bilinen bu noktada otobüsler durur, gusül ve hazırlık yapılır.
• Cidde’ye direkt inen programlarda ise ihrama uçakta, kaptanın yaptığı Mikat anonsu öncesinde girilir. Bu yüzden ihramınızı el bagajınızda bulundurmanız gerekir.

2. Tavaf

Tavaf, Kâbe’nin etrafında Hacerülesved hizasından başlayarak yedi kez dönmektir. Her tur bir şavttır. Kâbe sol tarafınızda kalacak şekilde, saat yönünün tersine yürünür.

İlk üç şavtta erkekler için “remel” adı verilen, kısa adımlarla canlı yürüyüş sünnettir. Tavaf boyunca dua edilir; belirli bir dua şartı yoktur, kalpten gelen her dua makbuldür.

Tavaf tamamlandıktan sonra mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır, ardından zemzem içilir.

3. Sa’y

Sa’y, Safa tepesinden başlayıp Merve’de biten, iki tepe arasında yedi kez gidip gelmektir. Safa’dan Merve’ye gidiş bir şavt, Merve’den Safa’ya dönüş ikinci şavt sayılır. Yedinci şavt Merve’de tamamlanır.

Sa’y, Hz. Hacer validemizin oğlu İsmail için su ararken bu iki tepe arasında koşuşturmasının hatırasıdır. Yeşil ışıklarla işaretli bölümde erkeklerin hızlı yürümesi sünnettir. Bu ibadetin hikâyesini ve inceliklerini Safa ile Merve ve sa’y rehberimizde bulabilirsiniz.

4. Tıraş

Umrenin son adımıdır. Erkekler saçlarını tamamen kazıtır (halk) veya kısaltır (taksir). Kadınlar saçlarının ucundan bir parmak boyu kadar keser. Ayrıntılar için ihramda saç kesimi yazımıza bakabilirsiniz.

Tıraşla birlikte ihram yasakları sona erer ve umre tamamlanmış olur.

Yolculuk Öncesi Hazırlık

3 Ay Önce: Resmi İşlemler

Tur kaydınızı yaptırdıktan hemen sonra pasaport işlemlerine başlayın. Pasaportunuzun dönüş tarihinden itibaren en az 6 ay geçerli olması gerekir. Randevu yoğunluğu bazı dönemlerde haftalar sürebiliyor; güncel harç tutarları için pasaport ücreti rehberimize bakabilirsiniz.

Umre vizesi işlemlerini acenteniz yürütür. Sizden istenecek belgeler genellikle pasaport, biyometrik fotoğraf ve nüfus kayıt örneğidir; tam listeyi umre için gerekli evraklar yazımızda topladık. 18 yaş altı katılımcılar için veli muvafakati gerekir.

1 Ay Önce: Sağlık Hazırlığı

Suudi Arabistan girişinde menenjit aşısı zorunludur. Bu aşının uçuş tarihinden en az 10 gün önce yapılması gerekir; aile hekiminizden veya toplum sağlığı merkezlerinden temin edebilirsiniz.

Düzenli kullandığınız ilaçlarınızı program süresini aşacak miktarda, orijinal kutularında ve doktor raporuyla birlikte götürün. Kronik rahatsızlığınız varsa yolculuk öncesi doktorunuzla konuşun.

Yürüyüş kondisyonunuzu artırmak için son bir ayda günlük yürüyüş yapmanızı öneririz. Umre programında günde 8-10 kilometre yürümek olağandır.

1 Hafta Önce: Manevi Hazırlık

Bu kısım çoğu rehberde atlanır ama en önemlisidir. Varsa borçlarınızı ödeyin veya alacaklınızla helalleşin. Kırdığınız, gücendirdiğiniz insanlardan helallik isteyin.

Bavul Hazırlığı

Yanınıza almanız gerekenler:

• Erkekler için: 2 takım ihram, ihram kemeri, üst kısmı açık terlik veya sandalet, günlük kıyafetler.
• Kadınlar için: rahat ve geniş kesimli tesettür kıyafetleri (en az 2-3 adet), ferace veya uzun tunik, rahat ayakkabı.
• Herkes için: kokusuz sabun ve şampuan, kokusuz deodorant, güneş gözlüğü, şapka (ihram dışında), küçük sırt çantası, katlanır seccade, boyun askılı belge kılıfı, ilaç seti, priz adaptörü, yedek şarj cihazı.

Alınmaması gerekenler: kokulu bakım ürünleri, parfüm, kokulu ıslak mendil, dar ayakkabı. Eksiksiz bir kontrol listesi için umre hazırlık listemize göz atın.

Uçuşta ve Mikat’ta

Uçuş yaklaşık 4-5 saat sürer. Programınız Cidde’ye iniyorsa Mikat hattı uçakla geçileceği için ihramınızı el bagajınızda bulundurun ve kaptanın anonsundan önce ihrama girin.

Medine’ye iniyorsanız acele etmenize gerek yok. Medine’de birkaç gün kaldıktan sonra Mekke’ye geçerken Bir Ali’de (Zülhuleyfe) ihrama girilir.

Telkin duası, niyet ve telbiye rehber hocanız eşliğinde yapılır. Telbiye, umre boyunca sık sık tekrarlanan o meşhur duadır: “Lebbeyk Allahümme lebbeyk…” Duanın tamamını ve anlamını ihram duası yazımızda bulabilirsiniz.

Medine’de İlk Günler

Çoğu program Medine ile başlar ve bu bilinçli bir tercihtir. Medine’nin sakin, huzurlu atmosferi, Mekke’nin manevi yoğunluğuna hazırlık niteliğindedir.

Mescid-i Nebevi ve Ravza

Peygamber Efendimizin (sav) kabri ile minberi arasındaki alan Ravza-i Mutahhara’dır. Buraya girmek için Nusuk uygulaması üzerinden önceden randevu alınması gerekir; adım adım anlatımı Ravza randevusu rehberimizde bulabilirsiniz. Randevu ücretsizdir ve rehberiniz genellikle bu işlemi grup adına yönetir.

Ravza’da geçirilen süre kısıtlıdır ve alan çok kalabalıktır. Beklentinizi buna göre ayarlayın; kısa ama yoğun bir andır.

Medine Ziyaret Yerleri

Uhud Şehitliği, Kuba Mescidi, Kıbleteyn Mescidi, Yedi Mescitler ve Cennetü’l-Baki genellikle program dahilinde ziyaret edilir. Kuba Mescidi’nde iki rekât namaz kılmanın faziletine dair rivayet, bu ziyareti özellikle anlamlı kılar.

Mekke’de İlk Tavaf

Mescid-i Haram’a girip Kâbe’yi ilk kez gördüğünüz an, bu yolculuğun en çok konuşulan anıdır. Neredeyse herkes aynı şeyi söyler: gözyaşlarını tutamamış.

İlk tavafınızı rehberiniz eşliğinde yapacaksınız. Grubunuzdan ayrılmamaya dikkat edin; Mescid-i Haram çok büyüktür ve kalabalıkta kaybolmak kolaydır. Otelinizin kartını cebinizde bulundurun.

İlk Kez Gidenlerin En Sık Yaptığı 10 Hata

1. Kokulu sabun, şampuan veya ıslak mendil kullanmak. İhramlıyken bu bir cezayı gerektirir.
2. Bavulu aşırı doldurmak. Dönüşte zemzem ve hediyelik için yer bırakın.
3. Dar veya yeni ayakkabı götürmek. Günde 10 kilometre yürüyen ayak, alışık olduğu ayakkabıyı ister.
4. İlk gün kendini fazla zorlamak. Tavaf ve sa’y yorucu ibadetlerdir; enerjinizi programa yayın.
5. Su içmeyi ihmal etmek. Zemzem bol ve ücretsizdir; sürekli için.
6. Grup rehberinden ayrılmak. Bir dakikalık ayrılık bir saatlik arayışa dönüşebilir.
7. Fotoğraf çekmeye ibadetten fazla vakit ayırmak.
8. Ravza randevusunu son güne bırakmak.
9. Değerli eşyayı odada bırakmak. Otel kasasını kullanın.
10. Alışverişi ilk güne sıkıştırmak. Fiyatlar yerlere göre değişir; acele etmeyin.

Bu listenin çok daha ayrıntılı halini umrede en çok yapılan 20 gizli hata yazımızda anlattık.

Kadınlar İçin Özel Notlar

Kadınlar için ihram kıyafeti dikişsiz olmak zorunda değildir; tesettüre uygun normal kıyafetler yeterlidir. Yüzün örtülmemesi esastır. Ayrıntılar için kadınların ihram yasakları yazımıza bakabilirsiniz.

Özel hâl durumunda tavaf ve sa’y yapılamaz; bu dönemde Mescid-i Haram’a girilmez. Program tarihiniz ile döngünüz çakışacaksa doktorunuza danışarak erteleyici ilaç kullanma seçeneğini değerlendirebilirsiniz. Bu kararı mutlaka bir hekimle birlikte alın.

İhramdan çıkarken kadınların saç kesimi, saç uçlarından bir parmak boyu kadar kısaltma şeklindedir.

Kafilede bayan rehber hoca bulunması, bu tür sorularınızı rahatça sorabilmeniz açısından önemlidir. Daha kapsamlı bilgi için kadınlar için umre rehberimizi okuyabilirsiniz.

Yaşlı ve Hareket Kısıtlılığı Olan Misafirler İçin

Tavaf ve sa’y için Mescid-i Haram’da tekerlekli sandalye ve elektrikli araç hizmeti bulunur. Ücretli olan bu hizmet için ayrı bir bütçe ayırabilirsiniz.

Mescid-i Haram’ın üst katlarında tavaf ve sa’y alanları daha az kalabalıktır. Tur mesafesi uzar ancak fiziksel zorlama azalır.

Refakatçi ile gitmek, hareket kısıtlılığı olan misafirler için en doğru tercihtir. Otelin Harem’e yürüme mesafesinde olması bu profildeki misafirler için lüks değil zorunluluktur.

Dönüş

Zemzem, dönüş uçağında genellikle yolcu başına belirli bir miktarda taşınmasına izin verilen bir üründür. Bagaj hakkınızı ve zemzem taşıma kurallarını uçuş öncesi acentenizden teyit edin. Zemzemin hikâyesi ve içme âdâbı için zemzem suyu rehberimize bakabilirsiniz.

Hurma, tesbih, seccade ve misk gibi hediyelikler için Mekke ve Medine’de fiyatlar bölgeden bölgeye değişir. Otel çevresindeki dükkânlar genellikle en pahalı olanlardır.

Türkiye’ye döndüğünüzde umre mevlidi okutmak, gelenekselleşmiş güzel bir şükür ifadesidir; zorunlu değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Umre nasıl yapılır?

Umre dört adımdan oluşur: Mikat’ta ihrama girmek, Kâbe’yi yedi kez tavaf etmek, Safa ile Merve arasında yedi şavt sa’y yapmak ve saç kesip ihramdan çıkmak.

İlk kez umreye gideceğim, ne kadar süre ayırmalıyım?

İlk umre için 13-14 günlük programlar en dengeli seçenektir. Bu süre hem Mekke ve Medine’de yeterli vakit hem de ziyaret yerlerini rahatça gezme imkânı sağlar.

Umrede kaç kilometre yürünür?

Günde ortalama 8-10 kilometre yürünür. Tek başına bir tavaf yaklaşık 3 kilometre, bir sa’y ise yaklaşık 3,5 kilometredir.

İhramlıyken ne yapılmaz?

Saç ve tırnak kesilmez, koku sürülmez, kokulu sabun ve şampuan kullanılmaz, erkekler dikişli elbise giymez, avlanılmaz, eşle ilişki kurulmaz, tartışma ve kavgadan uzak durulur.

Menenjit aşısı zorunlu mu?

Evet. Suudi Arabistan girişi için menenjit aşısı zorunludur ve uçuştan en az 10 gün önce yaptırılması gerekir.

Ravza’ya nasıl girilir?

Ravza-i Mutahhara’ya giriş için Nusuk uygulaması üzerinden önceden randevu alınması gerekir. Randevu ücretsizdir ve genellikle rehberiniz grup adına organize eder.

Umreye çocukla gidilir mi?

Gidilebilir. Ancak çocuğun yaşı, dayanıklılığı ve program yoğunluğu birlikte değerlendirilmelidir. Ara tatil ve yaz dönemi programları çocuklu aileler için daha uygundur.

Umre için ne kadar harçlık gerekir?

Program ücreti dışında 14 günlük bir yolculuk için kişi başı 300-500 dolar aralığında harçlık çoğu misafire yeterli gelmektedir. Bu tutar tamamen kişisel alışveriş tercihine bağlıdır. Program ücretleri için 2027 umre fiyatları rehberimize bakabilirsiniz.

Değerlendirme

İlk umre, teknik bilgiyle değil kalple yaşanan bir yolculuktur. Ancak teknik bilgi, kalbin önündeki engelleri kaldırır. Ne yapacağınızı bildiğinizde tereddüt yerini huzura bırakır.

Rehber hocanıza her soruyu sorun. “Acaba aptalca mı olur” diye düşünmeyin; onların işi tam olarak budur ve her kafilede aynı sorular sorulur.

Yolunuz açık, umreniz kabul olsun.