Umre yolcusunun Mekke'de ilk öğrendiği şeylerden biri, girdiği kapının numarasıdır. "Kâbe kapıları" diye aranan bilgi ise aslında iki ayrı konuyu içerir: Kâbe'yi çevreleyen Mescid-i Haram'ın numaralı giriş kapıları ve Kâbe binasının kendi kapısı. Bu yazıda ikisini ayırıyor, numaraları Suudi resmî açıklamalarına dayandırıyor ve kaynakların ayrıldığı yerleri açıkça belirtiyoruz.
Kısa cevap: Kâbe binasının bugün kullanılan tek kapısı vardır; kuzeydoğu duvarında, yerden 1,92 metre yüksektedir. Mescid-i Haram'ın ise Suudi Basın Ajansı'nın (SPA) 11 Mart 2026 tarihli haberine göre yaklaşık 257 kapısı bulunur. Beş ana kapı şunlardır: Kral Abdülaziz (1), Fetih (45), Umre (62), Kral Fahd (79) ve Kral Abdullah (100). Ana kapılar, üzerlerindeki iki minareden tanınır. Kapı kapı saatlik resmî çizelge bulamadık; Suudi Hac ve Umre Bakanlığı mescidin geneli için 22.00–04.00 ve 09.00–16.00 saatlerini sakin, 17.00–21.00 saatlerini en yoğun dönem olarak gösteriyor.
İlgili rehberler: Tavaf Nasıl Yapılır? · Kâbe'ye En Yakın Oteller · Umre Turları
Mescid-i Haram'ın Kaç Kapısı Var?
En güncel resmî rakam, SPA'nın 11 Mart 2026 tarihli haberindeki yaklaşık 257 kapıdır; bu kapılar doğu, batı, kuzey ve güney cephelerine dağılır. Aynı ajans 28 Nisan 2025'te, Harameyn idaresine atıfla 243 kapı bildirmişti. Kapı sayısı genişletmelerle arttığı için tarih belirtilmeyen bir rakama temkinle bakmak gerekir. Aşağıdaki tablo, sayının yıllar içindeki değişimini kaynağıyla gösteriyor:
| Dönem | Kapı sayısı | Kaynak |
|---|---|---|
| Abbâsî Halifesi Mehdî dönemi genişletmesi (783-787) | 19 | TDV İslâm Ansiklopedisi |
| 28 Kasım 2008 | 150 (mescit, çatı ve bodruma açılan) | SPA |
| Eylül 2015 | 210 | Al Jazeera |
| 28 Nisan 2025 | 243 | SPA |
| 11 Mart 2026 | Yaklaşık 257 | SPA |
Aramalarda sık geçen "Kâbe'nin 99 kapısı" ifadesine, incelediğimiz resmî açıklamalarda rastlamadık. Bu açıklamalarda 99 kapılı bir düzen anlatılmıyor.
5 Ana Kapı: İsimleri ve Numaraları
Özet: Numaralar SPA'nın 28 Nisan 2025 tarihli haberindendir. Yön bilgisi resmî metinde yoktur; rehber kaynaklardan alınmıştır.
| Kapı | No | Yön (rehber kaynaklı) | Bilinmesi gereken |
|---|---|---|---|
| Kral Abdülaziz Kapısı | 1 | Güney | SPA'nın Ağustos 2025 haberinde tavaf alanına doğrudan ulaşım sağlayan girişler arasında sayılır. |
| Fetih Kapısı | 45 | Kuzey | Rehberlerde hem yönü hem numarası farklı gösterilebilir; numara için resmî rakamı esas aldık. |
| Umre Kapısı | 62 | Kuzeybatı | TDV İslâm Ansiklopedisi, Abbâsîler döneminde mescidin kuzeybatı köşesinde Umre kapısının bulunduğunu kaydeder. Bazı kaynaklarda numarası 63 olarak geçer. |
| Kral Fahd Kapısı | 79 | Batı / güneybatı | Aramalardaki "79. kapı" budur. Tavaf alanına doğrudan ulaşım için de anılır. |
| Kral Abdullah Kapısı | 100 | Kuzey / kuzeybatı | Üçüncü Suudi genişletmesinin ana girişlerindendir. 13,3 metre yüksekliğinde, 7,7 metre genişliğinde ve yaklaşık 14 ton ağırlığındadır (SPA, 2026). |
Numara uyuşmazlığına dikkat: İncelediğimiz bir harita uygulaması, 31 Ekim 2026 tarihli verisinde Fetih Kapısı'nı 30, Umre Kapısı'nı 40 numarayla gösteriyor. Resmî rakamlar 45 ve 62'dir. Mekke'de kapının üzerindeki levha ile görevlinin yönlendirmesini esas alın.
Diğer Kapı İsimleri ve Numaraları
Özet: Beş ana kapı dışındaki numaralar için tam bir resmî liste bulamadık. Tablodaki numaralar haber ve harita uygulaması kaynaklıdır, Mekke'de levhadan kontrol edin.
Bir kapının adını biliyorsanız numarasını, numarasını biliyorsanız yönünü bulmak için aşağıdaki tabloyu kullanabilirsiniz. UmrahCore harita uygulamasının 31 Ekim 2026 verisinde adı geçen kapılar şunlardır:
| Kapı | No (uygulama verisi) | Taraf | Not |
|---|---|---|---|
| Ecyad | 3 ve 5 | Güney / güneydoğu | Uygulamada iki ayrı Ecyad kaydı var; Gulf News 2025 haberi 3 numarayı kullanıyor. |
| Safa | 13 | Sa'y bölümü | Numara Gulf News'in 22 Mart 2025 haberindendir; sa'y çıkışlarından biridir. |
| Nebî | 14 | Sa'y bölümü | SPA'nın sa'y çıkışları arasında sayılır. |
| Erkam (yürüyen merdiven) | 16 | Doğu | SPA, Erkam köprüsünü birinci kattan tavaf alanına ulaşım için anar. |
| Ali | 17 | Doğu | Adını Hz. Ali'den alır. |
| Benî Şeybe | 22 (köprü girişi 21) | Kuzeydoğu | Tarihî Benî Şeybe kemeriyle aynı yapı değildir. |
| Merve | 25 | Kuzey | SPA'nın sa'y çıkışları arasında sayılır. |
| Kureyş | 28 | Kuzey | Taraf uygulama verisidir. |
| Kudüs | 35 | Kuzeybatı | Taraf uygulama verisidir. |
| Hudeybiye | 39 | Kuzeybatı | Taraf uygulama verisidir. |
Okaz gazetesi bunlara ek olarak Bilal, Huneyn, İsmail, Benî Hâşim, Abbas, Hacûn, Muallâ, Müdda, Muhassab, Arafat, Mina, Karâre, Ömer, Nedve, Şâmiye ve Medine kapılarını da sayar. Bu haberdeki toplam kapı sayısı eskidir ve kapılara numara verilmez; genişletmeler sürdüğü için bu adların her birinin bugün kullanımda olduğunu doğrulayamadık.
Hangi Kapı Hangi Saatte Daha Müsait?
Özet: Kapı bazında saatlik resmî çizelge bulamadık. Resmî saatler mescidin geneli içindir; o anda hangi kapının uygun olduğunu kapıdaki ekranlar gösterir.
"79 numara sabah sakin, 1 numara akşam kalabalık" gibi kesin bir liste vermiyoruz, çünkü incelediğimiz resmî açıklamalarda böyle bir çizelge yok. Bir kapının yoğunluğu da gün içinde değişir. Khaleej Times'ın 13 Ağustos 2026 tarihli haberinde aktardığı, Suudi Hac ve Umre Bakanlığı'nın saatleri ise mescidin bütünü için şöyledir:
| Saat (Mekke) | Yoğunluk | Not |
|---|---|---|
| 22.00 – 04.00 | Sakin | Bakanlığın önerdiği iki zaman diliminden biri. |
| 05.00 – 08.00 | Orta | Haber bu aralığı orta yoğunlukta gösteriyor. |
| 09.00 – 16.00 | Sakin | Yaz aylarında sıcak ayrıca hesaba katılmalıdır. |
| 17.00 – 21.00 | En yoğun | Haber bunu, sıcaktan kaçmak için umreye gün batımından sonra başlanmasına bağlıyor. |
Bu saatler yaz döneminde yayımlanan bir açıklamadan gelir. Ramazan'da kalabalığın daha da arttığı aynı haberde belirtilir; Ramazan ve kış için ayrı bir resmî saat tablosu bulamadık. Tabloda yer almayan 04.00–05.00 ve 08.00–09.00 ile 16.00–17.00 ve 21.00–22.00 aralıkları için de resmî bir sınıflandırma görmedik. Bakanlık ayrıca Nusuk uygulamasından umre için zaman dilimi ayırtılmasını hatırlatıyor.
O anda en uygun kapıyı nasıl bulursunuz?
- Kapı ve avludaki ekranlara bakın: SPA'nın 22 Temmuz 2026 haberine göre bu ekranlar, kullanılabilir kapıları ve tavaf ile sa'y alanlarının yoğunluğunu anlık gösteriyor, gerektiğinde üst kat girişlerine yönlendiriyor.
- Dijital yoğunluk hizmetini kullanın: SPA'nın 17 Ekim 2026 haberine göre canlı göstergeler tavaf ve sa'y alanındaki yoğunluğu ve daha sakin zamanları gösteriyor. Hizmette etkileşimli harita ile 650'den fazla QR kod da bulunuyor.
- Işığa uyun: Kırmızı yanan kapıda ısrar etmek yerine görevlinin yönlendirdiği girişe geçin.
Kapılar Neye Göre Açılıp Kapanıyor?
Özet: Kararı Harameyn idaresi verir. Açıklamalarda öne çıkan ölçütler anlık kapasite, kalabalık yoğunluğu ve dönemdir.
Kapıları Suudi Harameyn idaresi yönetir. Resmî metinlerden çıkan ölçütler şunlardır:
- Kapasite: SPA'ya göre panolar giriş mümkünse yeşil, kapasite dolunca kırmızı yanar. Bu sistem, ziyaretçileri daha az kalabalık girişlere yönlendirmek içindir.
- Anlık sayım: Hajj Reporters'ın Ocak 2026'da yerel basına atıfla aktardığına göre kapılardaki akıllı sayım sistemleri giriş çıkışları anlık izliyor. Saha ekipleri bu veriyle kalabalığı başka yollara yönlendiriyor.
- Dönem: SPA, Ramazan gibi yoğun dönemlerde bütün kapıların planlı işletme usulleriyle çalıştığını bildiriyor. AA'nın arşiv haberinde, Ramazan'ın son on gününe girerken 74 kapının daha açılarak açık kapı sayısının 170'e çıkarıldığı yazılıdır. SPA'nın 2008 tarihli haberinde de hac mevsiminde bütün kapıların açılıp 24 saat çalışıldığı geçer.
- Giriş ve çıkış ayrımı: SPA'nın Mart 2024 düzenlemesinde bazı kapı ve yürüyen merdivenler yalnız girişe (85–93 numaralı kapılar gibi), bazıları yalnız çıkışa (78–80 numaralı yan kapılar gibi) ayrılmış, Şubeyke Kapısı acil durumlara bırakılmıştır. Bir kapının kapalı görünmesi bu yüzden her zaman tamamen kapalı olduğu anlamına gelmez.
Namaz vaktinde kapılar kapanır mı?
Bu konuda sabit bir resmî saat bulamadık. Umrah Guide adlı rehber sitesi, kapıların beş vakit namazdan yaklaşık bir saat önce yeni girişlere kapandığını ve namazdan yaklaşık yarım saat sonra açıldığını yazıyor, ancak bunu Bakanlık, otel görevlileri ve sahadaki levhalardan kontrol etmeyi de öğütlüyor. Biz de bu süreleri kesin kural olarak vermiyoruz. Pratik sonuç şu: namaza kendi kapınızdan girmek istiyorsanız erken yola çıkın, kapı kırmızıysa görevlinin gösterdiği girişi kullanın.
Kapıda neye bakılır?
SPA'nın 2008 tarihli haberine göre görevliler, içeriye başkalarını rahatsız edecek eşya alınmamasını da denetliyor; fazla eşya ve çanta girişi engellenebiliyor, engelli arabalarına izin veriliyor. Bu haber eski olduğu için gideceğiniz dönemdeki uygulamayı görevlilerden doğrulayın ve mescide yalnız gerekli eşyanızla gidin.
Tavaf Alanına Hangi Kapılardan Ulaşılır?
Özet: Giriş düzeni kalabalığa ve döneme göre değişebilir; aşağıdaki listeler tarihli duyurulardır, sabit kural değildir.
Harameyn idaresinin yönlendirmeleri her dönem aynı değildir. Bu yüzden her listeyi tarihiyle veriyoruz:
- 25 Ağustos 2025 (SPA): Tavaf alanına doğrudan ulaşım için Kral Fahd Kapısı, Kral Abdülaziz Kapısı ve Selam Bodrumu. Birinci kattan tavaf alanına ulaşmak için Şubeyke, Ecyad ve Erkam köprüleri.
- Şubat 2025 (Gulf News, Harameyn idaresine atıfla): Umre yapanlara tavaf alanı için Kral Fahd (79), Ecyad (3) ve Umre (62) kapıları.
- Mart 2024, Ramazan başı (SPA): Umre yapanlar için Kral Abdülaziz, Kral Fahd, Umre ve Selam kapıları; ek olarak zemin kattaki 85–93 numaralı kapılar (88 hariç) ve Ecyad Kapısı.
Hangi kapıdan gireceğiniz, ibadetin geçerliliğinden çok ulaşım meselesidir: incelediğimiz resmî duyurular umre yapanlara tek bir kapı değil, birden çok giriş gösteriyor. Tavafın kendisini tavaf rehberimizde adım adım anlattık.
Kapıdaki yeşil ve kırmızı ışık
SPA'nın 2026 haberine göre kapılardaki dijital panolar, giriş mümkünse yeşil, kapasite dolduysa kırmızı yanar. Kırmızı gördüğünüzde görevlilerin yönlendirdiği daha sakin kapıya geçmek gerekir. Aynı habere göre kapılarda 1.000'den fazla görevli çalışır ve çok dilli yön levhaları tavaf alanını, sa'y bölümünü, namaz alanlarını ve avlu çıkışlarını gösterir.
Sa'y Bitince Hangi Kapıdan Çıkılır?
SPA'nın Ağustos 2025 haberine göre sa'y bölümünden, zemin ve birinci kattan çıkış için Safa Kapısı, Nebî Kapısı, Merve Kapısı, Merve Köprüsü ve Merve Tekerlekli Sandalye Köprüsü kullanılabilir. Sa'y bittiğinde Merve tarafında olduğunuz için otele dönüş yolunu önceden bu kapılara göre planlamak işinizi kolaylaştırır.
Tekerlekli Sandalye Girişleri
SPA'nın 12 Mart 2024 tarihli Ramazan düzenlemesinde engelli ziyaretçiler için şu girişler sayılmıştır. Düzen değişebileceğinden gitmeden önce görevlilere sorun:
- Zemin kat: Kral Abdülaziz, Kral Fahd, Umre ve Zübeyr kapıları.
- Birinci kat: Ecyad, Şubeyke ve Osman kapıları ile Kral Fahd yürüyen merdivenleri.
- İkinci kat ve çatı: Erkam, Umre, Ecyad ve Merve yürüyen merdivenleri.
UmrahCore harita uygulaması ise 31 Ekim 2026 verisinde 1, 3, 5, 16, 25, 26, 68, 74, 79, 84, 89, 90, 93, 94 ve 123 numaralı kapıları tekerlekli sandalyeye uygun işaretliyor. Bu liste resmî değildir, gidilecek kapıyı önceden görevliye sorun.
Sandalye temini ve kullanımı için tekerlekli sandalye rehberimize bakabilirsiniz.
Kapı Numarasını Neden Not Almalısınız?
Saudi Gazette'in 2026 tarihli haberine göre Harameyn idaresi, ikinci Suudi genişletmesi bölümüne 92 yeni numara levhası yerleştiren bir proje başlattı. İdarenin açıklaması, giriş yapılan kapının numarasını hatırlamanın yön bulmayı kolaylaştırdığı yönündedir. Bunu uygulamak için:
- Girdiğiniz kapının numarasını telefonunuza yazın.
- Otelinize en yakın kapıyı ilk gün öğrenin. Otel seçerken kapıya olan yürüme yolunu da sorun; bunun için umre oteli seçme rehberimize ve Kâbe'ye en yakın oteller yazımıza bakabilirsiniz.
- Çocukla gidiyorsanız kaybolma ihtimaline karşı buluşma kapısını birlikte belirleyin (çocukla umre rehberi).
Mescide Girerken Ne Okunur?
Diyanet Haber'in cami adabı yazısına göre camiye sağ ayakla, eûzü ve besmele ile girilir, çıkarken sol ayak kullanılır. Aynı yazı, girişte okunacak duayı Tirmizî'ye atıfla şöyle verir:
Girerken: رَبِّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي، وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ
Rabbiğfirlî zünûbî veftah lî ebvâbe rahmetike. "Rabbim! Günahımı affet, rahmet kapılarını bana aç."
Çıkarken: Rabbiğfirlî zünûbî veftah lî ebvâbe fadlike. "Rabbim! Günahımı affet, lütuf kapılarını benim için aç."
Bu dua cami adabı için aktarılmıştır. Mescid-i Haram'a özel dualar ve tavafa başlarken okunanlar için tavaf duası yazımıza bakabilirsiniz.
Bâbüsselâm: Tarihî Kapı Bugün Nerede?
Bâbüsselâm (Benî Şeybe Kapısı) adı iki farklı yeri ifade edebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre XX. yüzyılın başındaki fotoğraflarda görülen Bâbüsselâm yapısı, tavaf alanındaki başka yapılarla birlikte Suudi yönetimi tarafından kaldırılmıştır. Okaz gazetesi, Benî Şeybe Kapısı'nın Kâbe'nin anahtar görevlisi Şeybe b. Osman'a nispet edildiğini ve Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bu kapıdan girdiğini aktarır.
Bugün "Selam Kapısı" ya da "Benî Şeybe Kapısı" adıyla anılan girişler ise genişletmeler sonrasının kapılarıdır; tarihî kemerle aynı yapı değildir. Bir harita uygulamasında Benî Şeybe Kapısı 22 numarayla gösterilir, ancak bu numarayı resmî bir kaynakta doğrulayamadık.
Kâbe'nin Kendi Kapısı
Özet: Kapının yeri ve tarihçesi TDV İslâm Ansiklopedisi "Kâbe" maddesine dayanır. Altın kaplaması ve anahtarı Kâbe Nedir yazımızda anlatılır.
Kâbe'nin kapısı kuzeydoğu duvarında, Hacerülesved köşesine 2 metre mesafede ve yerden 1,92 metre yüksektedir. Kapı ile Hacerülesved arasındaki yaklaşık 2 metrelik bölüme Mültezem denir. Kapının altın kaplaması, bugünkü kapının yapımı ve anahtarın kimde olduğu Kâbe Nedir yazımızda yer alıyor. Burada kapının tarih içindeki değişimine bakıyoruz:
| Dönem | Kapıda ne oldu? |
|---|---|
| Hz. İbrâhim'in inşası | Kapı yeri boş bırakıldı. İlk kapıyı kimin taktığı bilinmiyor; Cürhümlüler ya da Tübba' III. Esed olduğuna dair rivayetler var. |
| Kureyş, 605 | Tek kanatlı kapı takıldı. |
| Abdullah b. Zübeyr | Çift kanatlı kapı yapıldı ve karşı duvara aynı şekilde ikinci bir kapı açıldı. |
| Haccâc | İkinci kapı taşla örülerek kapatıldı; bugünkü kapı yeniden yerden yükseltildi ve yeni bir kapı takıldı. |
| Halife I. Velîd, 711-712 | Kapı altın levhalarla kaplatıldı. |
| Karmatîler, 930 | Yağma sırasında kapı tahrip edildi. |
İkinci kapının izi: Haccâc'ın kapattığı kapının bulunduğu batı duvarında, Rüknülyemânî ile kapatılan kapı arasındaki bölüme Müstecâr denir. Kâbe'nin içinde ayrıca dama çıkan merdivenin önünde "tövbe kapısı" adı verilen bir iç kapı vardır.
Kapı örtüsü: Kapının üzerindeki işlemeli örtüye burku' denir. TDV'ye göre bugünkü örtü dört parçadan oluşur, 7,5 × 4 metre ebadındadır ve üzerinde Kur'an âyetleri yer alır.
Eskiden hangi günlerde açılırdı? TDV'nin aktardığına göre Kureyş'in kapıyı pazartesi ve perşembe (bir rivayette pazartesi ve cuma) günleri açtığı söylenir. İbn Cübeyr 1183'te pazartesi ve cuma günleri ile receb ayının her gününde açıldığını yazar. Bugünkü açılışlar için Kâbe Nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi kapı hangi saatte açık?
Kapı bazında saatlik resmî çizelge bulamadık. Kapıların durumu kapasiteye ve yoğunluğa göre değişir; güncel durumu kapı ve avludaki ekranlar ile yeşil-kırmızı ışıklar gösterir.
Mescid-i Haram'da en sakin saat hangisi?
Khaleej Times'ın aktardığı Bakanlık açıklamasına göre 22.00–04.00 ve 09.00–16.00 sakin, 17.00–21.00 en yoğun dönemdir. Bu saatler mescidin geneli içindir ve Ramazan'da kalabalık artar.
Kapılar namaz vaktinde kapanır mı?
Sabit bir resmî saat bulamadık. Bir rehber sitesi namazdan yaklaşık bir saat önce kapandığını yazsa da bu kesin kural değildir. Erken gitmek ve kapıdaki ışığa uymak en güvenli yoldur.
Kâbe'nin 99 kapısı var mı?
İncelediğimiz resmî açıklamalarda 99 kapılı bir düzen geçmiyor. SPA'nın en güncel rakamı, Mescid-i Haram için yaklaşık 257 kapıdır (11 Mart 2026). Kâbe binasının kullanılan kapısı ise tektir.
79 numaralı kapı nerede?
79 numara, Kral Fahd Kapısı'dır. Harameyn idaresinin beş ana kapısından biridir ve rehber kaynaklarda mescidin batı-güneybatı yönünde gösterilir.
Ana kapı nasıl anlaşılır?
SPA'nın 28 Nisan 2025 tarihli haberine göre her ana kapının üzerinde iki minare bulunur. Uzaktan yön bulurken bu işaretten yararlanabilirsiniz.
Umre Kapısı 62 mi, 63 mü?
SPA'nın aktardığı resmî rakam 62'dir. Bazı kaynaklarda 63 olarak yazıldığı için Mekke'de kapının üzerindeki levhaya bakmak en doğrusudur.
Kâbe'nin ikinci kapısı var mı?
Bugün kullanılan tek kapı vardır. Abdullah b. Zübeyr'in açtığı ikinci kapı, TDV'ye göre Haccâc döneminde taşla örülerek kapatılmıştır.
Kapı kırmızı yanıyorsa ne yapmalıyım?
Kırmızı ışık, o girişte kapasitenin dolduğunu gösterir (SPA, 2026). Görevlilerin yönlendirdiği, ışığı yeşil olan başka bir kapıya geçmeniz gerekir.
Son Söz
Mescid-i Haram'da beş ana kapıyı ve kendi giriş numaranızı bilmek, kalabalıkta yolunuzu bulmanın en kolay yoludur. Kapılara yakın konaklama ve dönem seçeneklerini Mekke otelleri, umre programları ve sömestr umresi sayfalarımızdan inceleyebilirsiniz.
Rabbimiz, hangi kapıdan girersek girelim, Beytullah'a huzurla ulaşmayı hepimize nasip eylesin.
Kaynaklar
- Suudi Basın Ajansı (SPA/WAS), "Grand Mosque Gates Blend Architectural Splendor with Seamless Movement for Millions", 11 Mart 2026 (
spa.gov.sa/en/N2534374, 4 Kasım 2026'da okundu). - SPA/WAS, Mescid-i Haram'ın 243 kapısı ve 5 ana kapısı haberi, 28 Nisan 2025 (
spa.gov.sa/N2307711, 4 Kasım 2026'da okundu). - SPA/WAS, "Five Main Gates at the Grand Mosque Ensure Seamless Access for Visitors", 25 Ağustos 2025 (
spa.gov.sa/en/N2384949, 4 Kasım 2026'da okundu). - SPA/WAS, "General Authority for the Affairs of the Two Holy Mosques Allocates Gates for Umrah Performers", 12 Mart 2024 (
spa.gov.sa/en/N2063734, 4 Kasım 2026'da okundu). - Gulf News, Mescid-i Haram'da umre yapanlara ayrılan kapılar haberi, 5 Şubat 2025.
- Saudi Gazette (Zawya), "Grand Mosque installs 92 gate-numbering signs in second Saudi expansion", 2026.
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kâbe" ve "Mescid-i Harâm" maddeleri (
islamansiklopedisi.org.tr, 4 Kasım 2026'da okundu). - Khaleej Times, Suudi Hac ve Umre Bakanlığı'nın yoğun ve sakin saatleri haberi, 13 Ağustos 2026.
- SPA/WAS, kapı ve avlulardaki elektronik yönlendirme ekranları haberi, 22 Temmuz 2026 (Dubai News yayını).
- SPA/Bernama, tavaf ve sa'y alanlarında canlı yoğunluk hizmeti haberi, 17 Ekim 2026.
- SPA/WAS, Mescid-i Haram kapılar idaresi haberi, 28 Kasım 2008 (
spa.gov.sa/612044). - Anadolu Ajansı, "Mescid-i Haram'ın 74 kapısı daha açıldı" haberi; Al Jazeera, 210 kapı haberi, 2015.
- Hajj Reporters, kapılarda akıllı sayım sistemi haberi, Ocak 2026; Umrah Guide, "Gates of Masjid al-Haram"; UmrahCore harita verisi, 31 Ekim 2026.
- Diyanet Haber, "Camiye girip çıkarken okunacak dualar".
- Okaz, Bâbüsselâm ve Benî Şeybe Kapısı haberi (
okaz.com.sa/article/579796, 4 Kasım 2026'da okundu).
